حكيم ابوالقاسم فردوسى
1347
شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى)
بنزد كه جويى همى دستگاه * برهنه سپهبد برهنه سپاه بنانى تو سيرى و هم گرسنه * نه پيل و نه تخت و نه بار و بنه بايران ترا زندگانى بس است * كه تاج و نگين بهر ديگر كس است كه با پيل و گنجست و با فر و جاه * پدر بر پدر نامبردار شاه بديدار او بر فلك ماه نيست * به بالاى او بر زمين شاه نيست هرانگه كه در بزم خندان شود * گشاده لب و سيم دندان شود ببخشد بهاى سر تازيان * كه بر گنج او زان نيايد زيان سگ و يوز و بازش ده و دو هزار * كه با زنگ زرّند و با گوشوار بسالى همه دشت نيزه وران * نيابند خورد از كران تا كران كه او را ببايد بيوز و بسگ * كه در دشت نخچير گيرد بتگ سگ و يوز او بيشتر زان خورد * كه شاه آن به چيزى همى نشمرد شما را بديده درون شرم نيست * ز راه خرد مهر و آزرم نيست بدان چهره و زاد و آن مهر و خوى * چنين تاج و تخت آمدت آرزوى جهان گر بر اندازه جويى همى * سخن بر گزافه نگويى همى سخن گوى مردى بر ما فرست * جهان ديده و گرد و زيبا فرست بدان تا بگويد كه راى تو چيست * بتخت كيان رهنماى تو كيست سوارى فرستيم نزديك شاه * بخواهيم ازو هرچ خواهى بخواه تو جنگ چنان پادشاهى مجوى * كه فرجام كار انده آيد به روى نبيره جهاندار نوشين روان * كه با داد او پير گردد جوان پدر بر پدر شاه و خود شهريار * زمانه ندارد چنو يادگار جهانى مكن پر ز نفرين خويش * مشو بدگمان اندر آيين خويش بتخت كيان تا نباشد نژاد * نجويد خداوند فرهنگ و داد نگه كن بدين نامهء پندمند * مكن چشم و گوش و خرد را ببند چو نامه به مهر اندر آمد بداد * به پيروز شاپور فرخ نژاد بر سعد وقاص شد پهلوان * از ايران بزرگان روشن روان همه غرقه در جوشن و سيم و زر * سپرهاى زرّين و زرّين كمر [ پاسخ نامهء رستم از سعد وقاص ] چو بشنيد سعد آن گرانمايه مرد * پذيره شدش با سپاهى چو گرد فرود آوريدندش اندر زمان * بپرسيد سعد از تن پهلوان هم از شاه و دستور و ز لشكرش * ز سالار بيدار و ز كشورش ردا زير پيروز بفگند و گفت * كه ما نيزه و تيغ داريم جفت ز ديبا نگويند مردان مرد * ز زرّ و ز سيم و ز خواب و ز خورد گرانمايه پيروز نامه بداد * سخنهاى رستم همى كرد ياد سخنهاش بشنيد و نامه بخواند * دران گفتن نامه خيره بماند بتازى يكى نامه پاسخ نوشت * پديدار كرد اندر و خوب و زشت ز جنّى سخن گفت و ز آدمى * ز گفتار پيغمبر هاشمى ز توحيد و قرآن و وعد و وعيد * ز تأييد و ز رسمهاى جديد